Profilaktyka działa, zanim dojdzie do bezdomności
Centralne Centrum Doradztwa dla Osób w Trudnej Sytuacji Mieszkaniowej (ZBS) przy Diakonie Altholstein konsekwentnie stawia zatem na profilaktykę. Celem jest udzielenie wsparcia osobom w jak najwcześniejszym etapie i zapobieganie bezdomności, zanim jeszcze do niej dojdzie. Wyniki z roku 2025 wyraźnie potwierdzają skuteczność tego podejścia: W sumie w ramach działań prewencyjnych rozpatrzono 233 sprawy. Im wcześniej udzielone zostanie wsparcie, tym większe są szanse na zachowanie mieszkania. Dotyczy to przede wszystkim momentu zaangażowania poradni. Jeśli ZBS została zaangażowana jeszcze przed wszczęciem postępowania sądowego, udało się zapobiec każdej grożącej utracie mieszkania. Jednak wsparcie przynosi efekty również w zaawansowanych postępowaniach. Na przykład w przypadku wniesionego pozwu o eksmisję w około siedmiu na dziesięć przypadków udało się jeszcze zapobiec utracie mieszkania lub bezdomności. Nawet w przypadku zapowiedzianych eksmisji przymusowych udało się to w prawie co trzecim przypadku.
Zapewnienie mieszkania i tworzenie perspektyw
O tym, że praca ZBS przynosi trwałe sukcesy, świadczy również ambulatoryjna opieka mieszkaniowa prowadzona przez Diakonie Altholstein. Od 2019 roku w ramach projektu wynajęto łącznie 54 mieszkania i podnajęto je osobom wymagającym szczególnego wsparcia. W 31 przypadkach udało się już z powodzeniem przekształcić umowy najmu w standardowe umowy główne. Wszystkie te umowy najmu są do dziś stabilnie utrzymywane. Dziewięć gospodarstw domowych
w 2025 r. nadal objęte opieką. Z drugiej strony odnotowano zaledwie trzy przypadki przerwania współpracy. Ponadto innym uczestnikom udało się znaleźć inne mieszkania, w innych miastach lub krajach związkowych, a także w placówkach stacjonarnych.
Sukces dzięki silnym partnerstwom
Sukcesy te są możliwe dzięki ścisłej współpracy między ZBS, miastem Neumünster, urzędem pracy, wynajmującymi, sądem rejonowym oraz innymi podmiotami społecznymi. W szczególności wczesne przekazywanie pozwów o eksmisję oraz informacji o grożącej utracie mieszkania umożliwia szybką interwencję, zanim problemy się utrwalą.
„Praca naszych pracowników w ramach pomocy osobom bezdomnym jest często bardzo złożona i wymaga nie tylko fachowej wiedzy, ale także dużego zaangażowania, wytrwałości i dobrej sieci kontaktów” – mówi Gesa Kitschke, dyrektor zarządzająca Diakonie Altholstein, i dodaje: „Tym bardziej cieszą nas chwile, w których udaje się uchronić ludzi przed bezdomnością i zapewnić im podstawy do samodzielnego życia”.
„Profilaktyka działa tylko wtedy, gdy wszystkie zaangażowane strony działają wspólnie. W Neumünster od wielu lat doświadczamy bardzo konstruktywnej i zorientowanej na rozwiązania współpracy. Jest to główny powód, dla którego możemy oszczędzić wielu ludziom drogi do bezdomności” – podkreśla Carsten Hillgruber, radny miasta Neumünster.
Aktualne dane federalne potwierdzają skuteczność podejścia stosowanego w Neumünster
Skuteczność tego prewencyjnego podejścia potwierdzają również aktualne dane Federalnego Urzędu Statystycznego. Na dzień 31 stycznia 2026 r. w Neumünster odnotowano
20 osób bezdomnych objętych zakwaterowaniem. Nawet przy statystycznej ekstrapolacji dotyczącej osób z grupy uchodźców i osób ubiegających się o azyl, które w Neumünsterze nie zostały uwzględnione w porównaniu z innymi gminami, Neumünster z liczbą około 194 osób* nadal plasuje się znacznie poniżej wartości porównawczych innych gmin w Szlezwiku-Holsztynie, takich jak Flensburg (675), Lubeku (1 490) czy Kilonii (2 970).
„Dla nas, jako Diakonie Altholstein, aktualne dane potwierdzają słuszność drogi, którą od wielu lat z powodzeniem podążamy w Neumünster dzięki ścisłej współpracy wszystkich zainteresowanych stron: profilaktyka, doradztwo i zapewnienie zakwaterowania skutecznie się tu uzupełniają” – mówi Gesa Kitschke.
Z wyników cieszy się również Thorsten Hippe, dyrektor Jobcenter w Neumünster: „Kto nie musi codziennie obawiać się o swój dom, może skupić się na pracy, podnoszeniu kwalifikacji i nowych perspektywach. Dlatego działania profilaktyczne Centralnego Punktu Doradczego stanowią ważny element integracji społecznej i zawodowej”.
Wyzwania pozostają aktualne
Podczas gdy działania prewencyjne coraz częściej przyczyniają się do zapobiegania bezdomności, rosną wyzwania związane z osobami, które już są dotknięte bezdomnością. Znajduje to również odzwierciedlenie w danych dotyczących schroniska: w 2025 roku Centralne Centrum Doradcze odnotowało łącznie 7 469 noclegów (w 2024 roku: 6 344).
„Osoby, które zgłaszają się do naszego ośrodka noclegowego, często borykają się z bardzo złożonymi problemami. Choroby psychiczne, uzależnienia i trudności społeczne często występują jednocześnie i znacznie utrudniają znalezienie im stałego miejsca zamieszkania” – wyjaśnia Melanie Popp, kierowniczka działu w Diakonie Altholstein. Do tego dochodzi napięta sytuacja na rynku mieszkaniowym, która w coraz większym stopniu utrudnia dostęp do własnego mieszkania, zwłaszcza osobom wymagającym szczególnego wsparcia.
*Według Federalnego Urzędu Statystycznego na dzień 31 stycznia 2026 r. w Neumünsterze odnotowano 20 zakwaterowanych osób bezdomnych. Osoby zakwaterowane w ramach pomocy dla uchodźców nie są uwzględniane w statystykach. W tym przypadku podana liczba została powiększona o odsetek osób nieposiadających niemieckiego obywatelstwa (89,7% w Szlezwiku-Holsztynie; 85% w całych Niemczech), aby skorygować ten efekt.
Zdjęcie: Thorsten Hippe, dyrektor Jobcenter Neumünster; Gesa Kitschke, dyrektor Diakonie Altholstein; Melanie Popp, kierowniczka działu pomocy osobom bezdomnym w Diakonie Altholstein; Carsten Hillgruber, radny miasta Neumünster